آموزش الکترونیکالکترونیک

مایع فلکس چیست و چه کاربردی دارد؟

لحیم کاری در الکترونیک

لحیم کاری در الکترونیک

همان طور که می دانید لحیم کاری قطعات در الکترونیک از جذاب‌ترین بخش‌های الکترونیک می باشد.

قطعات الکترونیکی جهت اتصال روی برد مدار نیاز به یک اتصال دهنده دارند. این اتصال دهنده باید هم زمان خاصیت رسانایی، سبک بودن و جذب شدن بین برد و قطعه را داشته باشد تا قطعات بتوانند به برد متصل شوند. بنابراین استفاده از یک ترکیب رسانا به اسم قلع مرسوم می‌باشد.

معمولا در قلع‌ها ترکیبانی از سرب و روغن به کار می رود. این مواد به هنگام اتصال نیاز به حرارت دارند. حرارت ایجاد شده باعث می‌شود تا در سطح مدار انفعالات شیمیایی صورت گیرد.

در چنین شرایطی خطر اکسید شدن مدار و پایه‌های قطعات الکترونیکی وجود دارد. جهت جلوگیری از این فرآیند که باعث مشکلات جدی در آینده برای مدار و هم چنین تعمیر آن می‌شود، نیاز به استفاده از روغن فلکس (Flux) یا مایع فلاکس یا چسب فلاکس می‌باشد.

هم چنین ببینید: همه چیز درباره لحیم کاری

فلکس (به انگلیسی: Flux)

روغن Flux یا همان فلاکس که در بازار ایران به عنوان فلکس شناخته می‌شود، ماده ای است که کاربرد فراوانی در تعمیرات الکترونیکی دارد.

مهم‌ترین کاربرد روغن فلکس یا فلاکس در مونتاژ و فرآیند لحیم کاری، جهت حفاظت از اکسیداسیون می‌باشد. معمولا این ماده به صورت روغن، چسب، خمیر و مایع در بازار موجود می باشد و انواع مختلفی دارد که بر اساس درصد مواد تشکیل دهنده متفاوت می باشند.

خواص فلکس

روغن فلکس

فلکس در تعمیرات الکترونیک، ماده ای پرکاربرد و مفید می باشد که از جمله مزایای آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • اکسيدزدائي از سطح پين یا پایه ی قطعه و پد  pcb
  • جلوگيري از اکسيد شدن لحيم، هنگامي که لحيم در حالت مذاب قرار دارد.
  • کاهش زمان لحيم کاري (که موجب آسيب کمتر به قطعه به دلیل حرارت ناشی از لحیم کاری می شود)
  • افزايش رطوبت (باعث نگه داشتن گرما و هم چنين شکل مناسب لحيم مي شود)

هم چنین ببینید: کار عملی با ابزار کار تعمیرات الکترونیک

مايع فلکس (به انگلیسی: Liquid Flux)

مایع فلکس

مايع فلكس براي برداشتن اکسیداسیون (سهولت در قلع پذیری قطعات) از روی فيبر مدار چاپي و پایه ي قطعات استفاده می شود.

مایع فلكس، یك مايع احیا كننده ی قلع است كه در اثر تماس با قلع، شكل كروی یا محدب به آن می دهد. این مسئله باعث می شود کار تمیزتر و هم چنین اتصالات بهتر ایجاد شود. ضمناً در حد معقولي از اتصال بين پايه ها هنگام مونتاژ و برداشتن قطعات جلوگيري مي كند كه با این خاصیت كمك بزرگی به عدم پخش شدن قلع به اطراف كار( كه سبب خوردن پایه ها بهم یا اتصالی پایه ها میشود) می گردد.

همچنين مايع فلكس باعث خوب پخش شدن حرارت مي شود كه موجب بالا رفتن تحمل گرما توسط قطعات شده و از سوختن آنها جلوگيري مي كند. در کنار اين خاصيت، مي توان از مايع فلكس به عنوان مایع خنک کننده هم استفاده كرد.

نحوه كار با مايع فلكس

مايع فلكس كاربردي تقريبا شبيه روغن لحيم دارد، با اين تفاوت كه از روغن لحيم براي لحيم كاري با هويه و سيم لحيم استفاده مي شود، ولي از مايع فلكس براي لحيم كاري توسط وان قلع و شمش قلع استفاده مي شود. به اين صورت كه بعد از چيدن قطعات بر روي برد مدار چاپي (pcb)، سطح زيرين برد را به مدت چند ثانيه وارد ظرف مايع فلكس كرده تا در صورتي كه سطح مسي فيبر و پايه هاي قطعات حالت سياهي و سولفاته دارد كاملا اكسيداسيون شوند. سپس فيبر مدار چاپي را بعد از خارج كردن از داخل مايع فلكس به طور يكنواخت وارد وان قلع كرده تا قطعات كاملا بر روي برد pcb لحيم شوند.

نكته: براي لحيم كاري با وان قلع توجه داشته باشيد كه حتما از برد هاي چاپي لايه دار استفاده نماييد.

هم چنین ببینید: چگونه پد برد مدار چاپی را تعمیر کنیم؟

مضرات كار با مايع فلكس

در هنگام كار با مايع فلكس و وان قلع بهتر است تا حدالامكان از يك عدد ماسك استفاده شود، زيرا زماني كه برد مدار چاپي و پايه هاي قطعات چيده شده روي برد توسط مايع فلكس شسته مي شود و نهايتا جهت لحيم كاري داخل وان قلع مي گردد، بخار حاصله از تماس شمش قلع ذوب شده در وان قلع و برد مدار چاپي آغشته به مايع فلكس، سمي بوده كه اين خاصيت باعث سرطان زا شدن بخار مايع فلكس مي گردد.

خرید مجموعه آموزشی: پکیج طلایی تعمیرات الکترونیک + منابع تغذیه سوئیچینگ

انواع مایع فلکس

انواع مایع فلکس

مایع فلکس هایی که در بازار هستند دو دسته می باشند:

  1. پایدار
  2. تبخیری

مایع فلکس پایدار، آن هایی هستند که در اثر گرمای هیتر بخار نمی شوند و برای برداشتن آی سی از آنها استفاده می شود.

مایع فلکس تبخیری نیز در اثر گرمای هیتر بعد از چند ثانیه بخار می شوند و برای تکان دادن یا گذاشتن آی سی از آنها استفاده می شود. چون بعد از آنکه آی سی در سر جای خودش قرار گرفت باید کاملا زیر آی سی تمیز باشد و اگر خمیر آنجا باشد بعد از مدتی گرد و خاک به آن می چسبد و باعث اتصالی بین پایه های آی سی می شود. به همین دلیل باید از نوع تبخیری استقاده کرد که با دمای هیتر کاملا خمیر زیر آی سی بخار شود.

خمیر های پایدار به رنگ تیره و خمیر های تبخیری به رنگ روشن می باشند. البته خمیرهای موجود در بازار همگی چینی هستند و کیفیت لازم را ندارند.

خرید مجموعه آموزشی: تعمیرات تخصصی الکترونیک به صورت کاملا کاربردی به همراه آموزش عملی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید:
برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن